Hero image
Klaudia Mielczarczyk • 04 marca 2020

Odszkodowania komunikacyjne

Wypadek komunikacyjny jest to zdarzenie w ruchu lądowym, morskim lub powietrznym, w którym uczestniczy co najmniej jeden pojazd (z napędem silnikowym lub bez takiego napędu) oraz którego skutkiem są szkody majątkowe lub szkody na osobach w nim uczestniczących. Oznacza to że poszkodowanym może zostać nie tylko kierowca ale także pieszy czy rowerzysta . Odszkodowania po wypadku drogowym uzyskiwane są z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza pojazdu mechanicznego, którym kierował sprawca wypadku. Roszczenia kierowane są do firm ubezpieczających kierowców, czyli po prostu zakładów ubezpieczeniowych.

O ile w szkodzie majątkowej na mieniu sytuacja jest jasna , o tyle w szkodzie na osobie sytuacja jest nieco bardziej złożona.

Osoba poszkodowana może domagać się następujących roszczeń: • odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów, • zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, • renty uzupełniającej tj. na zwiększone potrzeby lub zwrotu utraconych zarobków (w przypadku krótszych okresów niepełnosprawności)

Odszkodowanie przysługuje każdej osobie poszkodowanej w wypadku, za wyjątkiem osób ponoszących wyłączną winę za zdarzenie to jest kierowcy niebędącemu sprawcą, pasażerom, pasażerom sprawcy, pieszym, rowerzystom itp. Także wtedy, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia bądź nie posiadał ważnej polisy OC , wówczas o rekompensatę należy wystąpić do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Jedynym wyjątkiem osoby, której przysługuje rekompensata za doznaną krzywdę, nawet gdy była ona sprawcą zdarzenia, jest dziecko do 13 roku życia, bowiem według prawa nie można przypisać jemu winy. Wysokość odszkodowania powinna pokrywać wszelkie udokumentowane koszta poniesione wskutek szkody np. zwrot kosztów leczenia (leków, wizyt lekarskich , zabiegów medycznych itp) jednak nie może przekraczać faktycznie poniesionych kosztów.

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę jest formą rekompensaty za negatywne przeżycia wpływająca na kondycję psychiczną ale i fizyczną wynikające z uczestniczenia w wypadku. Co prawda ból i cierpienie bardzo trudno jest wycenić , ale przyzna kwota ma zadanie złagodzić negatywne przeżycia. Zgodnie z przepisami tj art.445 § 1 KC suma zadośćuczynienia ma być ,,odpowiednia’, zatem należy to decyzji Sądu po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy. Sąd bierze pod uwagę m.in. takie czynniki jak: wiek osoby poszkodowanej, rodzaj i stopień doznanych cierpień , czas ich trwania, wywołanych wskutek następstw i wiele innych. Zatem wysokość zadośćuczynienia uzależniona jest każdorazowo od indywidualnego, konkretnego przypadku.

Natomiast jeżeli chodzi o rentę uzupełniającą zostanie ona przyznana w sytuacji utracenia wskutek wypadku możliwości całkowitej lub częściowej zdolności do pracy zarobkowej, a dokładnie różnicy zarobkowej z przed i po wypadku . Jej wysokość ustala się w oparciu o poziom dochodów poszkodowanego przed i po wypadku.

Żadnego z tych roszczeń nie uda nam się jednak wyegzekwować bez kompletnie zebranej dokumentacji a często także bez fachowej pomocy prawnika.

Natomiast rodzina poszkodowanego, który zmarł wskutek zdarzenia może ubiegać się o:

• odszkodowanie z tytułu poniesionych kosztów (zwrot kosztów pogrzebu i innych nakładów poniesionych w związku ze zgonem)

• stosownego odszkodowania w przypadku pogorszenia sytuacji materialnej po śmierci poszkodowanego

• zadośćuczynienia za doznaną krzywdę

• rentę

Stosowne odszkodowanie jest świadczeniem należnym w wypadku śmierci poszkodowanego, osobom, które wykażą, że wskutek śmierci doznały znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Jest to kwota wypłacana jednorazowo i ma zrekompensować obecne i przyszłe straty materialne oraz niematerialne, jakich doznały lub mogą doznać bliscy zmarłego. W ustaleniu wysokości odszkodowania pod uwagę bierze się wkład materialny tj. finansowy jaki zmarły wnosił dotychczas i mógł wnosić w przyszłości do gospodarstwa domowego, np. comiesięczną pensję a także wkład niematerialny np. czas poświęcany na zajmowanie się domem, opiekę nad chorym, wychowywanie dzieci itp.

Zadośćuczynienie za śmieć członka rodziny tj. zadośćuczynienie za ból i cierpienie po stracie osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym przysługuje z OC sprawcy zdarzenia. Jest to świadczenie jednorazowe które ma zrekompensować: ból i cierpienie, poczucie straty, osamotnienie, problemy psychiczne i inne. Starać się o nie mogą bliscy ofiary – rodzice, dzieci, małżonkowie, a w niektórych wypadkach także dziadkowie, rodzeństwo czy nawet konkubenci. W ocenie Sądu istotne są relacje, jakie łączyły osobę, która poniosła śmierć, z osobami ubiegającymi się o zadośćuczynienie. Podstawą prawną jest art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że najbliższym członkom rodziny zmarłego sąd może przyznać zadośćuczynienie za jego śmierć.

Renta jest świadczeniem dodatkowym , ustalana jest i przyznawana w zależności od indywidualnych ustaleń . Może być w formie jednorazowej bądź wypłacana regularnie co miesiąc lub innych odstępach czasu. Przyznawana jest :

• osobom, wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny (małżonek, dzieci, rodzice) lub osobom, którym zmarły regularnie dostarczał środki do życia,

• niezależnie od przysługującego odszkodowania z ZUS (renty rodzinnej, renty rodzinnej powypadkowej).