Hero image
Klaudia Mielczarczyk • 04 marca 2020

Rozwód

Rozwód możemy zdefiniować jako rozwiązanie związku małżeńskiego przez sąd na żądanie jednego lub obojga małżonków. Rozwód może być bez orzekania o winie lub z orzekaniem o winie. Sąd nie orzeka o winie na zgodny wniosek złożony przez małżonków. Natomiast rozwód z orzekaniem o winie przez któregoś z małżonków jest zdecydowanie bardziej złożony, ponieważ przeprowadzane jest postępowanie dowodowe mające na celu jej wykazanie po jednej lub po obu stronach. Co więcej sąd na wniosek małżonka, który nie jest winny rozpadu małżeństwa może zasądzić alimenty od małżonka, przez którego ustaje związek małżeński. Taka sytuacja ma jednak miejsce tylko, jeżeli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego (nie musi to być niedostatek). Pogorszenie się sytuacji majątkowej może polegać na zmniejszeniu ilości środków, jakimi małżonek dysponował, jak również na zwiększeniu się jego usprawiedliwionych potrzeb. Obowiązek alimentacyjny wygasa z chwilą gdy niewinny rozpadu małżonek zawrze nowy związek małżeński. Zgodnie z przepisami prawa polskiego przesłanką rozwodu jest trwały i zupełny rozkład małżeństwa (art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Rozkład pożycia zostaje uznany za zupełny, jeśli uległy zerwaniu wszelkie więzy między małżonkami: -duchowa -fizyczna -gospodarcza Istnieją jednak przesłanki które mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, sprawią iż sąd nie orzeknie rozwodu, a mianowicie:

  • jeżeli w wyniku rozwodu mogłoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków, np. rozwód mógłby spowodować pogorszenie warunków materialnych, w jakich wychowywane są dzieci, lub mógłby spowodować niekorzystne zmiany w psychice dzieci,
  • kiedy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraził zgody na rozwód i jego odmowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego
  • jeżeli orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, np. w sytuacji, gdy jeden z małżonków jest ciężko chory i nie ma kto się nim zaopiekować. W wyroku orzekającym rozwód sąd dodatkowo rozstrzyga:
  • o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi
  • o kontaktach rodziców z dziećmi
  • o tym w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania wspólnego potomstwa .

Małżonkowie mogą sami przedstawić przed Sądem ustalone wcześniej porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Co więcej, jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka Na wniosek jednego z małżonków sąd może także w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu, jednakże w praktyce taki podział znacznie wydłuża czas trwania rozwodu. Podział taki będzie możliwy w szczególności wtedy, gdy majątek stron nie jest znaczny pod względem ilościowym, gdy stanowi on tylko ruchomości, a także gdy strony przedstawią zgody wniosek co do podziału.

W trakcie procesu rozwodowego małżonek może żądać wydania przez sąd zabezpieczenia przyczyniania się drugiego małżonka do zaspokajania potrzeb rodziny na czas owego procesu. Jest to roszczenie przydatne w sytuacji, gdy drugi małżonek przestał partycypować w kosztach utrzymania rodziny. Jest to zatem obowiązek szerszy niż obowiązek alimentacyjny na małoletnie dzieci, gdyż w jego skład wchodzi przykładowo konieczność utrzymywania wspólnego domu stron czy też drugiego małżonka, w sytuacji gdy pozostaje on bez pracy, np. w razie sprawowania przez niego opieki nad małoletnim dzieckiem. Zabezpieczenie to upada wraz z uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego.

Składając wniosek o rozwód, należy dołączyć do niego dowód opłaty sądowej w wysokości 600 zł. W przypadku niskich dochodów lub ich braku można ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych. Jeżeli rozwód przeprowadzony będzie bez orzekania o winie, sąd zwróci połowę uiszczonej opłaty (300 zł). Ponadto od byłego małżonka można żądać zwrotu ¼ wpisu (150 zł). W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie cały koszt opłaty sądowej ponosi osoba uznana za wyłącznie winną rozpadu małżeństwa. Gdyby małżonkowie w toku procesu chcieli dokonać podziału majątku wspólnego, to muszą liczyć się z dodatkową opłatą: wyniesie ona 300 zł, jeżeli podział będzie zgodny lub 1000 zł, jeżeli podział będzie dokonywany spornie.